Zeki Effendi - znameniti Sarajlija

Počela je obnova spomenika Moše Atijasu na Jevrejskom groblju u Sarajevu.

Turska razvojna agencija TIKA finasirat će obnovu spomenika Moše Atijasa na Jevrejskom groblju u Sarajevu, a izvođač radova će biti kompanije Restauro. Radovi uključuju i izgradnju kamene staze kao i putokaza koji će voditi do samog spomenika ovom znamenitom Sarajliji čiji je život svojevrsni spomenik zajedničkog života u Sarajevu.

Zeki Effendi Rafaelović, odnosno Moše Atijas je istoričar pionir kada je riječ o istoriji Jevreja u Bosni i Hercegovini. Jedan je od osnivača La Benevolencije, jevrejskog dobrotvornog društva u Bosni i Hercegovini, a bio je i glavni prevodilac za turski jezik.

Poznat je i po tome što je sačuvao uspomenu na Sarajevski purim. Naime, 1819. godine hrabri građani Sarajeva spasili su svoje sugrađane Jevreje. Tadašnji bosanski valija Mehmed Ruždi-paša pritvorio je deset najuglednijih Jevreja na čelu sa rabinom Moše Danonom. Međutim, nije računao da će se građani pobuniti, šte se ubrzo i desilo. Paša je planirao pogubiti zatočene u zoru na šabat ukoliko ne bude plaćena otkupnina. Ljutiti građani su u noći prije najavljene egzekucije provalili u Pašinu palaču i oslobodili zatočene. Taj događaj se pamti kao Sarajevski purim.

Atijasov spomenik je poseban i zbog toga što je rijedak, možda i jedini, primjer jevrejskog nadbgrobnog spomenika na kojem su epitafi ispisani na bosanskom, hebrejskom i turskom jeziku.
 Zeki Effendi je rođen u Sarajevu 1845. godine, gdje je i završio svoje ovozemaljsko putovanje 2. jula 1916. godine. Sahranjen je na starom jevrejskom groblju u Sarajevu.